116 kilometer aan trappen, ladders en adembenemende uitzichten die je door de ruige schoonheid van het Elbezandsteengebergte leiden – dat is de Malerweg in Duitsland, kort samengevat.

Sinds ik het boek ‘De 125 mooiste wandelroutes ter wereld’ in handen kreeg, staat de Malerweg hoog op mijn lijstje. En terecht! Geen wonder dat deze route erin staat.

De Malerweg in Saxon Switzerland National Park.

De Malerweg slingert door het Saxon Switzerland National Park (Sächsische Schweiz), dat ondanks zijn naam gewoon in Duitsland ligt, vlakbij de Tsjechische grens. De naam ‘Saxon Switzerland’ is te danken aan twee Zwitserse schilders die zich, verrast door de gelijkenis met hun thuisland, volledig lieten betoveren door dit gebied. Het nationaal park zelf werd in 1990 opgericht en beslaat zo’n 93,5 km² aan Duitse zijde en nog eens 79 km² in Tsjechië. 92% van het nationaal park is bebost gebied.

Wat het park zo bijzonder maakt, zijn de bizarre rotsformaties van het Elbezandsteengebergte. Nee, geen traditionele bergen, maar grillige rotsen die zo’n 100 miljoen jaar geleden door een oude zee werden gevormd, en vervolgens door de tijd en erosie hun huidige spectaculaire vormen kregen.

Deze unieke natuur trok ook heel wat kunstenaars aan. Naast de Zwitserse schilders Adrian Zingg en Anton Graff, is vooral de Duitse meester Caspar David Friedrich bekend om zijn indrukwekkende schilderijen van dit landschap. Om hen te eren, werd in 2006 de Malerweg – letterlijk het ‘schilderspad’ – aangelegd. Hier wandel je dus in de voetsporen van deze kunstenaars en laat je je inspireren door dezelfde uitzichten die hen zo ontroerden.

De Malerweg, organisatie

Voor onze Malerweg-ervaring hebben we alles in handen gegeven van Augustus Tours. Zij regelden al onze hotels en stuurden ons per mail de nodige info toe. Behalve dat het avondeten en lunch niet inbegrepen waren, waardoor de kosten toch nog flink opliepen. Zelf organiseren is dus zeker goedkoper. Geen zorgen, we hebben al onze tips en hotels voor jullie op een rijtje gezet, zodat je het zelf makkelijker kunt regelen.

Kies je toch voor een georganiseerde reis? Vraag dan specifiek om tweepersoonskamers. Ondanks dat we met een even aantal reizigers waren, werden we toch steeds in driepersoonskamers geplaatst. En geloof me, na een dag flink doorstappen is een zetelbed écht niet het comfort dat je zoekt als volwassene.

Openbaar vervoer tijdens de Malerweg

Een leuke bonus: het openbaar vervoer (trein, tram, bus en boot) is gratis zodra je de toeristentaks hebt betaald. Je krijgt een persoonlijk pasje waarmee je zonder extra kosten kunt reizen. 

Een handige optie: je kunt ervoor kiezen om op één plek te verblijven en dagelijks het openbaar vervoer te gebruiken om naar je volgende startpunt te reizen. Dan kan jij je bagage gewoon laten staan!

Malerweg Etappen

De Malerweg is prima aangegeven met bordjes waarop ‘de Malerweg’ of simpelweg een ‘M’ staat. Toch raad ik aan om ook onze gpx-bestanden per etappe te downloaden, just in case. Let op: onze route wijkt hier en daar af van de officiële, omdat we onderweg regelmatig zijpaden hebben gevolgd naar mooie uitzichtpunten en naar onze hotels. Daardoor hebben we uiteindelijk wat extra kilometers op de teller staan – meer dan de officiële 116 km.

De officiële route vind je op: https://www.saechsische-schweiz.de/malerweg/nl/

Tip: onderweg kom je weinig restaurants, winkels of bakkers tegen, dus vraag bij je hotel om een lunchpakket. Meestal kost dat tussen de 4 en 14 euro per persoon. Je moet het wel de avond van tevoren bestellen. Verwacht geen luxe: het pakket bestaat meestal uit twee broodjes, wat komkommer en een appel. Als je de kans hebt om een bakker of winkeltje tegen te komen, raad ik je dat aan –  meer keus en veel voordeliger.

Aankomst in Dresden

De dag voor en na het wandelen hebben we in Dresden doorgebracht om even bij te komen van de autoreis en ons op te laden voor de eerste etappe.

Hotel: Hotel Martha Dresden

Restaurant: Altes Wettbüro

Parkeren: Wij kozen voor de Pfütze & Co. Parkplatz Betriebs GmbH, maar let op: het kost 20 euro per dag (24 uur). Alternatief: de ondergrondse parking voor 7 euro per dag. Gelukkig parkeren wij hier maar voor één nacht, want de officiële start van de route ligt in Pirna, waar we gratis parkeren. (Of je neemt de trein naar Dresden.)

Etappe 1: Van Pirna tot Rathen

Afstand: 19,7 km  

Stijgen: 370 hm  

Duur: 5 uur 

Hotel: STEIGER Elbschlösschen Rathen**** – een heerlijk viersterrenhotel met gratis wellness en zwembad. 

Restaurant: Het hotel biedt een uitgebreid buffet aan, dat inbegrepen is bij je verblijf.

De route start in Pirna-Liebethal. Je kunt vanuit Dresden gemakkelijk met de trein en bus naar Pirna reizen, maar wij kiezen voor de auto – hier kunnen we namelijk gratis parkeren. Vanaf de parkeerplaats volgden we de schilderachtige Wesenitz-rivier. Deze eerste etappe is redelijk eenvoudig en telt niet al te veel hoogtemeters. Perfect om rustig in te komen. We eindigen de dag in het kuuroord Rathen, vlakbij de beroemde Basteibrug. Vanaf het hotel kunnen we zelf nog eens te voet teruggaan naar de Basteibrug bij zonsonder- of opgang. Helaas voor ons zit het weer vandaag niet mee.

Bezienswaardigheden Etappe 1, Malerweg:

Uttewalder Grund: Een idyllisch dal dat je letterlijk tussen steile rotswanden voert, met de kristalheldere Wesenitz-rivier langs je. De vallei staat bekend om zijn indrukwekkende rotsblokken die zich in een smalle doorgang hebben vastgeklemd. In vroeger tijden was het een geliefde “moedproef” onder wandelaars om zonder aarzeling door deze natuurlijke poort te gaan. Durf jij het aan?

Basteibrug: Het absolute hoogtepunt van deze etappe! De iconische zandstenen brug is misschien wel de beroemdste bezienswaardigheid van Saksisch Zwitserland. Met 193 meter boven de Elbe biedt de brug spectaculaire uitzichten over het Elbedal en de omringende bergen, die zich uitstrekken tot in Boheems Zwitserland. Ondanks de dikke mist die ons het zicht enigszins belemmerde, blijft de Basteibrug een magische plek met een rijke geschiedenis. Het gebied was al in de middeleeuwen bewoond en de huidige brug dateert uit de 19e eeuw. Oh, en het beste nieuws: je hoeft geen entree te betalen om deze prachtige plek te bezoeken!

Etappe 2: Rathen – Hohnstein

Afstand: 11,9 km  

Stijgen: 340 hm  

Duur: 4 uur

Hotel: Pension und Gaststätte Polenztal – een charmant berghotel aan een rivier, omgeven door groene heuvels. Echt zo’n plek waar je meteen tot rust komt.  

Restaurant: We genieten ’s avonds van een stevige, typische Duitse maaltijd in het hotel. In het dorpje zelf is niet veel meer open, dus we zitten hier prima.

Deze etappe is kort. Daarom kiezen we ervoor om er een extra (en best pittige) route aan toe te voegen langs de smalle trappen en kloven van Schwedenlöcher. Aan het uitzichtpunt zien we waar we gisteren nog stonden, een leuk extraatje. (De extra route staat trouwens ook op onze gpx.) En zoals het hoort, sluiten we deze etappe weer in stijl af, met een klim langs verschillende trappetjes door de rotsen naar het uitzichtpunt Hockstein. We eindigen de dag in de sfeervolle kasteelstad Hohnstein, waar je zelfs naar de oude burcht boven het dorp kunt wandelen.

Bezienswaardigheden Etappe 2, Malerweg:

Schwedenlöcher: We nemen een omweg langs Schwedenlöcher – een extra uitdaging, maar absoluut de moeite waard. Het is een pad heen en terug door dezelfde smalle kloof, met steile wanden bedekt met weelderig mos. De naam verwijst naar de schuilplaatsen die de lokale bevolking gebruikte tijdens de Dertigjarige Oorlog..

Hockstein: Vanaf de top van Hockstein word je beloond met een panoramisch uitzicht over het Polenztal en de iconische Bastei. Hockstein zelf ligt boven de Wolfsschlucht, een nauwe kloof met steile rotswanden. Het pad dat hier doorheen loopt, zorgt voor een avontuurlijke afsluiting van de dag.

Etappe 3: Hohnstein – Altendorf/Kirnitzschtal

Afstand: 19,4 km  

Stijgen: 430 hm  

Duur: 5 uur 40

Hotel: Hotel Forsthaus. Hier blijven we 2 nachten, de volgende etappe kan je dus met een lege rugzak wandelen.

Restaurant: We eten ‘s avonds in het restaurant van het hotel.

Deze etappe voelt een beetje als een overgangsdag. Minder imposante rotsformaties en geen diepe kloven zoals eerder, maar vergis je niet, de pittige klimmetjes, afdalingen en eindeloze trappen zijn nog steeds aanwezig.

Onderweg komen we langs Kohlmühle, een bijna verlaten spookdorpje met een oude linoleumfabriek. We volgen een stuk spoor en ik vraag me serieus af of deze nog in gebruik is – het lijkt wel een scène uit een oude film. Kohlmühle was ooit, zo’n honderd jaar geleden, een populair uitstapje in het Sebnitzdal. De ruïne van die fabriek staat nu op de monumentenlijst en geeft de plek een fascinerend sfeertje.

Het einde van de route is behoorlijk avontuurlijk. We klauteren langs de rivier en moeten goed opletten waar we onze voeten neerzetten om niet uit te glijden. Voor de minder avontuurlijke wandelaar is er een makkelijker pad links, dat je ook naar dezelfde eindbestemming brengt, zonder al dat geklauter. Na deze uitdaging is het nog even de baan volgen naar ons hotel.

Bezienswaardigheden Etappe 3, Malerweg:

Brandmassief: Het uitzicht vanaf het Brandmassief over het Polenzdal is adembenemend en absoluut een van de meest bekende vergezichten in de regio. Vanaf de Brand daalt het pad flink af, over 800 treden, naar de Tiefen Grund. 

Waitzdorf: Dit kleine dorpje met slechts 50 inwoners ligt midden in het Nationaal Park Sächsische Schweiz en hoort bij de stad Hohnstein. Hoewel Waitzdorf hemelsbreed slechts 1 km van het Brandmassief ligt, wordt het gescheiden door de Tiefen Grund en verbonden door maar liefst 1600 treden. Vanaf de Waitzdorfer Höhe word je beloond met een panoramisch uitzicht dat niet onderdoet voor andere highlights van de Malerweg. De uitzichten zijn ronduit spectaculair en maken de klim meer dan de moeite waard!

Etappe 4: Altendorf/Kirnitzschtal – Neumannmühle

Afstand: 20,2 km  

Stijgen: 560 hm  

Duur: 5 uur 47

Hotel: Hotel Forsthaus  

Restaurant: We schuiven ’s avonds gezellig aan in het restaurant van ons hotel voor een welverdiende maaltijd.

Deze etappe brengt ons weer terug naar het echte werk: meer rotsen, spectaculaire uitzichtpunten en volop bezienswaardigheden. Denk je dat je inmiddels alle mogelijke trappen hebt beklommen? Wacht maar af. Het Schrammsteinpad is dé ster van vandaag, met nóg meer ladders, trappen en smalle paden.

Op het einde van de etappe nemen we de bus 241 terug naar ons hotel (Ongeveer 7 haltes, tot bij de halte ‘Forsthaus’), deze bus moeten we morgen ook nemen om weer te starten.

Bezienswaardigheden Etappe 4, Malerweg:

Kirnitzschtal: Dit prachtige dal, genoemd naar het riviertje de Kirnitzsch, is een van de pareltjes van het Elbezandsteengebergte. Een van de leukste attracties hier is de historische Kirnitzschtalbahn, een charmant oud treintje dat je van Bad Schandau naar de Lichtenhain waterval brengt, over een rit van 8 km. Het treintje passeert zelfs ons hotel, dus als je wat tijd over hebt, is het zeker een aanrader voor een ontspannen uitstapje.

Schrammsteine: Deze langgerekte, schilderachtige rotsformaties zijn zonder twijfel een van de hoogtepunten van de Malerweg. Maar vergis je niet, de weg ernaartoe is avontuurlijk! Met trappen, ladders en smalle paden langs. 

Kuhstall-steengrot: Deze imposante rotsboog bij Neues Wildenstein is enorm: 11 meter hoog, 17 meter breed en 24 meter diep. Over de naam “Kuhstall” doen verschillende verhalen de ronde. Een daarvan is dat roofridders van kasteel Wildenstein hier hun gestolen vee verstopten. Of dat boeren tijdens de Dertigjarige Oorlog hun koeien in deze grot veilig stelden. Hoe dan ook, het blijft een indrukwekkende plek om even stil te staan.

Himmelsleiter en Schneiderloch: De Himmelsleiter doet zijn naam eer aan. Deze natuurlijke ‘ladder’ bestaat uit smalle spleten in de zandsteen, waar je letterlijk doorheen omhoog klautert. Het voelt alsof je naar de hemel klimt, en het uitzicht dat je boven te wachten staat, is dat zweet absoluut waard. Daarna kun je nog door het Schneiderloch kruipen, een smalle doorgang aan de voet van de rots.

Etappe 5: Neumannmühle – Schmilka

Afstand: 16,1 km  

Stijgen: 660 hm  

Duur: 5 uur 36

Hotel: Hotel Erbgericht Krippen ***   

Restaurant: We eten in het restaurant van het hotel  

Voor deze etappe hebben we drie extra uitbreidingen toegevoegd naar verschillende uitzichtpunten (je vindt ze op onze gpx). Het is nu bij het idee van elke extra kilometer even slikken, maar, deze omwegen zijn het écht waard! We eindigen in het schilderachtige dorpje Schmilka, waar we bij de oude molen eindelijk onze dorst kunnen lessen. Tot die tijd, helaas geen stops met eten of drinken. Vanuit Schmilka pakken we de veerboot naar de trein, en na één halte staan we bij ons hotel. (Goed nieuws: zowel de overzet als de trein zijn gratis met je toeristenpasje, dat je in je hotel krijgt na het betalen van de toeristentaks.)

Bezienswaardigheden Etappe 5, Malerweg:

Kleinstein Grot: Dit is de op één na grootste rotspoort in Saksisch Zwitserland en zeker de moeite waard voor een omweg. Als je verder omhoog klimt, krijg je vanaf het uitkijkpunt een spectaculair uitzicht.

Grote Pohlshorn: Het uitzicht vanaf de top van deze langgerekte rotsformatie is adembenemend. Vanaf hier kun je de Kleinsteingrot zien én alvast een glimp opvangen van de bestemmingen die je morgen te wachten staan.

Goldsteinaussicht: Dit uitkijkpunt biedt een prachtig panoramisch uitzicht over de Hintere Sächsische Schweiz. Het is een ideale plek voor een picknick, vooral in de zomer.

Schmilka: Dit bijzondere grensdorpje tussen Duitsland en Tsjechië is een smeltkroes van beide culturen. Je ziet het terug in de taal, architectuur en tradities. Voordat je de Elbe bereikt, kun je het informatiecentrum van het Nationaal Park bezoeken of een kijkje nemen bij de prachtig gerestaureerde molen met bijbehorende bakkerij.

Etappe 6: Schmilka – Gohrisch

Afstand: 19,4 km  

Stijgen: 700 hm  

Duur: 5 uur en 46 

Hotel: Parkhotel Margaretenhof ***  

Restaurant: aan het hotel

Vandaag steken we de Elbe over en wandelen we buiten het nationale park, wat meteen merkbaar is door de uitgestrekte velden. En goed nieuws voor de dronepiloten onder ons: hier mag je je drone eindelijk de lucht in sturen! We maken een kleine omweg naar de Kaiserkrone, maar let goed op, het bordje naar dit uitzichtpunt is een beetje verstopt – wij waren er bijna voorbij. Aan het eind van de etappe, op de Papststein, stoppen we voor een drankje en kunnen hier even naar het toilet.

Bezienswaardigheden Etappe 6, Malerweg:

Kaiserkrone: Deze 350,8 meter hoge tafelberg biedt niet alleen prachtige uitzichten, maar ook een stukje kunstgeschiedenis. Vanaf een informatiebord kun je het uitzicht van Caspar David Friedrich herleiden, de schilder van het beroemde werk “De wandelaar boven de mist”, dat geïnspireerd is op schetsen uit deze omgeving.

Papststein: Een klim via trappen en ijzeren ladders tussen steile rotswanden brengt je naar het 451 meter hoge plateau. Op de top staat een herberg, waar wandelaars al sinds 1858 kunnen genieten van een hapje en een drankje. Neem de tijd om de verschillende uitkijkplatforms te verkennen – de uitzichten zijn het meer dan waard!

Gohrisch-Stein: De Gohrisch, 448 meter hoog, bereik je via enkele ladders. Op de top vind je een klein picknickpaviljoen aan de zuidoostkant, vanwaar je bij helder weer de Schrammsteine kunt zien. In het westen krijg je al een voorproefje van twee hoogtepunten van de volgende etappe: de Pfaffenstein en de vesting Königstein.

Etappe 7: Gohrisch – Königstein

(let op: dit zijn 2 gpx-routes, waarvan 1 van het dorp Köningstein naar het hotel)

Afstand: 9,98 + 1,78 km  

Stijgen: 260 + 150 hm  

Duur: 3 uur 42 + 35 min.

Hotel: Landgasthof Neue Schänke  

Restaurant: In het hotel  

Vandaag staat er een kortere etappe op het programma, perfect om even op adem te komen. Toch beginnen we meteen goed, met een pittige klim en een hoop ladders en trapjes richting de Pfaffenstein. Voordat we deze etappe afsluiten, trakteren we onszelf op een welverdiend taartje en drankje in het gezellige dorpje Königstein. Daarna is het nog een klein stukje wandelen naar de beroemde vesting zelf.

Bezienswaardigheden Etappe 7, Malerweg:

Pfaffenstein: Op deze 428 meter hoge tafelberg vind je, uiteraard,  kloven, trappen, grotten en natuurlijk fantastische uitzichten. De klim door het “oog van de naald” is een steile, smalle passage, maar oh zo indrukwekkend!

Stad Königstein: Dit charmante dorp werd al in 1379 genoemd als kasteelnederzetting en straalt nog steeds die middeleeuwse sfeer uit. De kronkelende steegjes zijn perfect om even doorheen te slenteren..

Vesting Königstein: Deze imposante vesting torent 240 meter boven de Elbe uit en beslaat zo’n 9,5 hectare. Omsloten door steile rotswanden, leek het fort eeuwenlang oninneembaar. Gebouwd in 1233, heeft het onder andere gediend als klooster, koninklijk toevluchtsoord en zelfs als krijgsgevangenenkamp. Vandaag de dag is het een populaire toeristische trekpleister waar je je kunt onderdompelen in de geschiedenis en genieten van fenomenale uitzichten.

Etappe 8: Königstein – Pirna

Afstand: 22,3 km  

Stijgen: 410 hm  

Duur: 5 uur 55  

Hotel: Hotel Martha Dresden

Restaurant: Altes Wettbüro

De laatste loodjes wegen het zwaarst, en dat heb ik tijdens deze laatste etappe gemerkt. Niet alleen vanwege de afstand, maar misschien ook een beetje omdat ik nu 22 weken zwanger ben (dat helpt ook niet mee!). Maar hé, ik ben vooral trots dat ik dit avontuur helemaal heb kunnen volbrengen! We eindigen de route in het mooie Pirna, waar onze auto’s na 10 dagen geduldig op ons staan te wachten. Parkeer je bij Pirna-Liebethal? Geen zorgen, er rijdt een bus naar de parkeerplaats.

Bezienswaardigheden Etappe 8, Malerweg:

Rauenstein: Een avontuurlijk pad voert je naar indrukwekkende uitzichtpunten op de Rauenstein. Het panorama hier is adembenemend: je kijkt uit over het Elbedal met zicht op de iconische Bastei, de Lilienstein en de Bärensteinen.

Pirna: Dit charmante stadje verwelkomt je met zijn goed bewaarde middeleeuwse sfeer. Smalle straatjes, pittoreske vakwerkhuizen en prachtige gebouwen in renaissancestijl bepalen het straatbeeld. Het marktplein (Marktplatz) is absoluut een must-see en de perfecte plek om de dag af te sluiten.